NLDE
AI-Kompas

Het AI-Kompas voor ondernemers

Waar AI in het bedrijf werkt – en hoe u uw eigen hefbomen vindt.

Wat bedrijven vandaag echt met AI doen, aan de hand van concrete voorbeelden. En wat er eerst moet staan om het te laten werken.

StrategAIze Transition Blueprint — tien gebieden Bedrijfsmodel &Markt Leiderschap &Organisatie Processen &Operaties Cijfers &Sturing IT & Systemen Kennis &Competentie Communicatie &Informatie Personeel &Schaalbaarheid Recht &Structuur AI-hefbomen
Wat anderen al doen

Waar Nederlandse bedrijven AI inzetten

In 2025 gebruikte één op de zes Nederlandse bedrijven AI, twee keer zoveel als in 2023.[1] Bij bedrijven met tien of meer medewerkers is het één op de drie, ruim boven het EU-gemiddelde.[2] Het vaakst gaat het om marketing, verkoop en administratie.[1]

  • Marketing of verkoop35 %
  • Administratie en organisatie32 %
  • Onderzoek, ontwikkeling en innovatie25 %
  • Productie en dienstverlening18 %
  • Boekhouding, controle en financieel beheer17 %
  • ICT-beveiliging11 %
  • Logistiek4 %

Aandeel van de bedrijven die AI gebruiken; bedrijven met 2 of meer werkzame personen, voorlopige cijfers 2025.[1]

Kennis verdwijnt met de mensen

39 % van de Nederlandse werkgevers ziet de komende vijf jaar personeel met pensioen gaan. Bijna de helft van hen (45 %) verwacht daar problemen van. Wie problemen verwacht, noemt in 81 % van de gevallen het verlies van kennis en in 90 % het verlies van ervaring.[3] En wie blijft, zoekt: 62 % van de werkenden zegt te veel tijd kwijt te zijn aan het zoeken naar informatie.[4]

Vijf voorbeelden

Waar AI vandaag werk uit handen neemt

Het gereedschap ervoor bestaat. Wat de doorslag geeft, is wat er eerst moet staan.

1 · Klantvragen en telefoon

Niemand neemt op als iedereen bij de klant is.

In de StrategAIze Transition Focus: Klantcontact
Het probleem

Vragen komen op elk moment binnen, per mail en telefoon. Wie onderweg is, kan niet reageren, en er blijft van alles liggen.

Wat AI overneemt

De AI sorteert de mailbox op onderwerp en urgentie, stelt antwoorden voor, neemt telefoontjes aan, beantwoordt standaardvragen en plant terugbelafspraken.

Wat er eerst moet staan

Wie waarvoor verantwoordelijk is, antwoorden op de meest gestelde vragen, regels voor uitzonderingen.

Van de Nederlandse bedrijven met tien of meer medewerkers gebruikt 11,6 % AI voor spraakherkenning en 8,5 % voor het automatiseren van werkprocessen.[2]Kompas: GCB
2 · Marketing en communicatie

Voor nieuwsbrief en website is er nooit tijd.

In de StrategAIze Transition Focus: Marketing en communicatie
Het probleem

Teksten voor website, nieuwsbrief en sociale media ontstaan tussendoor of helemaal niet.

Wat AI overneemt

De AI maakt concepten in uw eigen taal: website, nieuwsbrief, berichten, productteksten. U controleert en geeft akkoord.

Wat er eerst moet staan

Een heldere positionering, uw doelgroepen, uw toon, wie akkoord geeft.

Marketing of verkoop is in Nederland het vaakste toepassingsgebied van AI (35 % van de bedrijven die AI gebruiken). Ook EU-breed staat het bovenaan (34,7 %).[1, 2]Kompas: AG
3 · Verkoop en offertes

Elke offerte gaat langs de baas.

In de StrategAIze Transition Focus: Verkoop
Het probleem

Offertes komen traag tot stand, omdat maar één persoon de regels kent. Opvolgen raakt in de dagelijkse drukte ondergesneeuwd.

Wat AI overneemt

De AI maakt offerteconcepten op basis van de aanvraag, eerdere offertes en de prijslijst, en herinnert aan het opvolgen.

Wat er eerst moet staan

Calculatieregels, marges, akkoordgrenzen.

Het aandeel Nederlandse bedrijven dat AI gebruikt, is in twee jaar verdubbeld, tot één op de zes in 2025. 8 % van alle bedrijven laat AI tekst of spraak genereren.[1]Kompas: ACD
4 · Kennis in het bedrijf

De belangrijkste antwoorden staan nergens. Ze zitten in drie hoofden.

In de StrategAIze Transition Focus: Kennis
Het probleem

Nieuwe mensen vragen steeds dezelfde collega's. Valt er één uit of gaat iemand met pensioen, dan gaat een deel van het bedrijf mee.

Wat AI overneemt

De AI beantwoordt als kennisassistent vragen op basis van uw eigen documenten en helpt bij het inwerken.

Wat er eerst moet staan

De kennis moet uit de hoofden worden gehaald, geordend en actueel gehouden. Precies dat doet de StrategAIze Transition Blueprint.

Bij werkgevers die problemen verwachten door pensionering, noemt 81 % het verlies van kennis. 92 % van de organisaties borgt de kennis van vertrekkende medewerkers niet systematisch.[3, 5]Kompas: FHG
5 · Cijfers en inkomende facturen

Facturen worden nog overgetikt.

In de StrategAIze Transition Focus: Cijfers
Het probleem

Bonnen en facturen worden met de hand ingevoerd, rapportages komen laat, en afwijkingen vallen pas op als ze pijn doen.

Wat AI overneemt

De AI leest facturen uit, codeert ze voor, schrijft de maandrapportage in gewone taal en meldt afwijkingen.

Wat er eerst moet staan

Akkoordroutes, boekingsregels, een paar heldere kengetallen. Samen met uw accountant.

17 % van de Nederlandse bedrijven die AI gebruiken, zet het in voor boekhouding, controle en financieel beheer.[1]Kompas: DE
De tien meest voorkomende toepassingen in het mkb

En waar ze in het bedrijf thuishoren

  1. 01Klantvragen en mailboxGCB
  2. 02Teksten voor marketing en communicatieAG
  3. 03TelefoonassistentGBC
  4. 04Offertes opstellenACD
  5. 05Inkomende facturen en bonnenDE
  6. 06Kennisassistent voor het teamFHG
  7. 07Overleg en verslagenGB
  8. 08Documenten analyserenIC
  9. 09Vacatureteksten, voorselectie, inwerkenHF
  10. 10Rapportages en vroegtijdige signaleringDE

Letters = gebieden in het kompas, zie hieronder.

Eerst de structuur, dan de AI

Het gereedschap is zelden het probleem.

60 %

van de AI-projecten zonder AI-geschikte data wordt naar verwachting stopgezet.[6]

73 %

van de bedrijven die AI overwogen maar niet invoerden, noemt gebrek aan ervaring als reden.[1]

49 %

van de bedrijven die AI overwogen maar niet invoerden, noemt zorgen over privacy.[1]

1 · AI-Kompas

Zien wat er mogelijk is

Waar AI werkt in bedrijven zoals het uwe.

2 · StrategAIze Transition Blueprint

Uw hefbomen vinden

Waar uw AI-hefbomen liggen en wat daarvoor eerst moet staan.

3 · StrategAIze Transition Focus

De belangrijkste aanpakken

Drie tot vijf hefbomen in drie tot zes maanden, met uw adviseur.

Het kompas

AI-hefbomen in alle gebieden van uw bedrijf

Bronnen

  1. 1CBS, Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop, 12 december 2025. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2025/50/bedrijven-gebruiken-ai-vaakst-voor-marketing-of-verkoop
  2. 2Eurostat, Use of artificial intelligence in enterprises (isoc_eb_ai), 2025: Nederland 33 %, EU 20 % (bedrijven met 10 of meer werkzame personen). https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Use_of_artificial_intelligence_in_enterprises
  3. 3UWV, Uitstroom door pensionering – UWV Werkgeversonderzoek 2025, 31 maart 2026 (enquête onder 3.551 vestigingen met 2 of meer werkzame personen, veldwerk 15 september – 12 december 2025). https://www.uwv.nl/assets-kai/files/f2132d2e-6995-40ca-a835-c52cff9123c6/uitstroom-door-pensionering-werkgeversonderzoek-31-03-2026.pdf
  4. 4Microsoft, Work Trend Index 2023: Will AI Fix Work?, 9 mei 2023 (31.000 werkenden in 31 landen, waaronder Nederland). https://www.microsoft.com/en-us/worklab/work-trend-index/will-ai-fix-work
  5. 5APQC, The Great Retirement – Knowledge Loss, AI and the Workforce Shift, 2025. https://www.apqc.org/about-apqc/news-press-release/apqc-study-warns-looming-great-retirement-crisis-highlights-role-ai
  6. 6Gartner, Lack of AI-Ready Data Puts AI Projects at Risk, 26 februari 2025. https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2025-02-26-lack-of-ai-ready-data-puts-ai-projects-at-risk